19. apríl 2011 17:32

Óraunveruleikrit

Ég varð þess heiðurs aðnjótandi að vera boðið á frumsýningu netleikritsins Jöklar nú síðasta föstudagskvöld. Ég þurfti ekki að hugsa mig tvisvar um, enda allt of sjaldan sem spennandi og tilraunakenndar nýjungar í leikhúsi bjóðast hér norður á Akureyri.

Um er að ræða sýningu sem fram fer samtímis á fjórum stöðum á landinu, á  Akureyri, Seyðisfirði, Ísafirði og í Reykjavík. Fimm leikarar leika í verkinu og eru staðsett hvert á sínum stað á landinu, bæði í raunveruleikanum og leikverkinu.

Hugmyndin sjálf er frábær. Hún leiðir líka hugann að því hvers vegna ein af dreifbýlustu en um leið tæknivæddustu þjóðum heims eyðir allri þessari orku í að ferðast á milli staða í stað þess að nýta möguleikana og þróa. Það þarf þó stóran skammt af hugrekki til að fara af stað með svona verkefni, því eins og allir þeir sem hafa einhvern tímann unnið með tölvur og tækni í listsýningum vita gildir þar lögmál Murphys: ef eitthvað getur farið úrskeiðis, mun það gera það. Sem betur fer ákvað leikfélagið Herbergi 408 að láta vaða og gríðarlega vel hefur tekist til að spila saman tækni og rými svo að áhorfendur njóta magnaðrar upplifunar. 

Verkið er sérstakt að  svo mörgu leyti. Fyrir það fyrsta þá gildir sami aðgöngumiðinn á allar sýningar, svo að sá sem sá til dæmis sýninguna á Seyðisfirði um síðustu helgi getur séð hana á Akureyri um páskana. Einnig er hægt að sjá sýninguna í streymi á Netinu, þá eru fjórir gluggar á vefsíðunni herbergi408.is/joklar, þar sem einn gluggi sýnir hvert sjónarhorn leikritsins. Sjálf sá ég sýninguna á Akureyri á föstudagskvöldi og horfði svo á streymið á laugardagskvöldi – og það var fullkomlega þess virði að horfa á streymið líka, því þá varð heildarhugmyndin skýr og greinilegt að ákveðin atriði sem höfðu ekki gengið fullkomlega upp á staðarsýningunni gengu upp í streyminu.

Hvað varðar hefðbundnari hluta verksins þá stóðu leikararnir sig vel, samtöl voru eðlileg og þrátt fyrir að hafa líklega þurft að bregðast við ýmsum truflunum, eins og búast má við þegar internetið er stór hluti af leikmyndinni, þá var flæðið milli leikaranna alltaf gott og þau spiluðu vel saman. Leikmyndin var sérstaklega vel heppnuð á Akureyri en erfitt er að átta sig á henni á hinum stöðunum í gegnum netið. Leikhópurinn hafði hreiðrað um sig í ónýttu skrifstofuhúsnæði á fjórðu hæð í göngugötunni. Tvö samliggjandi herbergi voru nýtt, annað var leiksviðið og hitt áhorfendasalurinn. Búið var að saga stórt gat í millivegginn og fjórði veggurinn þannig raunverulega til staðar og gægjutilfinning áhorfenda fullkomnuð.

Leikritið fjallar um fjórar persónur sem eru hver annarri ókunnugar í upphafi en tengjast í gegnum netið. Umfjöllunarefnið er samtíminn og hvernig fólk skapar sinn eigin veruleika og jafnvel sinn eigin persónuleika á netinu. Myndin er máluð sterkum litum, persónurnar eru ýktar og óeðlilegar og sagan því ekki trúverðug. Erfitt er að tengjast persónunum þar sem þær eru of afkáralegar til að áhorfandinn gleymi því á nokkrum tímapunkti að um tilbúning sé að ræða. Söguþráðurinn er einnig veikur, tímaskeið eru óljós og stundum er sáralítið að gerast á sviðinu. Það kom reyndar í ljós þegar ég horfði á streymið að þegar lítið er um að vera á einu sviði er meira að gerast á öðru og þetta er þannig biðtími sem nauðsynlegur er til þess að allir fjórir hlutar geti spilað saman. Það hefði þó verið hægt að fylla betur upp í tómarúmið og um leið skapa betri tengsl milli persónu og áhorfenda á staðnum.  Hljóðheimurinn er einnig þeim annmörkum háður að virka mun betur á netinu en á staðnum.

Sem mikil áhugamanneskja um tölvur og tækni, raunheima og netheima gæti ég malað áfram um útfærslur og möguleika út í það óendanlega en ég læt hér staðar numið og segi: sjón er sögu ríkari.

Sóley Björk Stefánsdóttir

Til baka

yfirlit frétta