9. nóvember 2006 14:58
Sannindahugtakiš ķ heimspeki Alain Badiou
Ętlun mķn meš žessu erindi1 er aš kynna stuttlega heimspeki Frakkans Alain Badiou (f. 1937) en hann hefur gefiš śt mikiš magn bóka undanfarin 20 įr sem hafa hlotiš töluverša athygli ķ menntamannakrešsum og hįskólakampusum ķ Frakklandi, Bretlandi, Bandarķkjunum og vķšar. Umfjöllunarefni mitt er mikiš en tķminn heldur naumur og žvķ hętt viš aš žessi ręša muni gefa til kynna aš ég telji Badiou hafa einn heimspekinga rétt fyrir sér og aš ég lķti į mig sem einhvern spįmann hans hér į landi. Žegar į lesturinn lķšur vonast ég žó til žess aš geta bent į įkvešnar takmarkanir ķ žessari heimspeki, ekki sķst hvaš varšar lykilhugtak hennar, sannindi.
Hvaš einkennir žį heimspeki Badious? Er eitthvaš sem greinir hann frį öšrum samtķmaheimspekingum? Markmiš Badious er aš setja fram heilsteypt heimspekikerfi um hvaš veran sé og sśbjektiš, hinn virki gerandi. Aš setja fram heimspeki sem endurspegli gušlausa heimsmynd okkar tķma, ž.e. heimspeki sem tekur dauša gušs alvarlega ķ öllu tilliti og heldur ekki ķ hugmyndir sem eiga rót sķna aš rekja til einhverrar ęšri veru handan okkar heims og einhvers helgs įsetnings hennar.
Nś vantar ekki beinlķnis heimspekinga sem hafa haft svipuš įform į prjónunum. Oft reyna žeir žį aš gera okkur heim nįttśruvķsindanna skiljanlegan og skżra gamlar rįšgįtur innan heimspekinnar meš žvķ aš smętta fyrirbęrin, sem žar er um aš ręša, ķ nįttśruleg ferli og t.d. lżsa mešvitundinni sem engu öšru en taugabošum. Heimspekin hefur žį žaš hlutverk aš gera uppgötvanir alvöru vķsindamanna ašgengilegar almenningi. Badiou ašhyllist vissulega žį heimsmynd sem kennd er viš nįttśruvķsindin en heimspeki hans snżst um allt ašra hluti. Aš hans dómi er heimspekin óvirk ķ ešli sķnu. Innan hennar gerist ekki nokkur skapašur hlutur, ķ žeim skilningi aš hśn tekur viš įreiti frį hinum raunverulegu atburšum og setur fram įkvešna heimsmynd sem į aš vera ķ samręmi viš žį. Um žessa nśtķmavęšingu heimspekinnar segir Badiou ķ nżlegum fyrirlestri:
Įšur en menn tóku aš tala daglega um aš nśtķmavęša rķkisvaldiš (sem merkir ķ dag oftast aš eyšileggja žaš) gętti mešal franskra heimspekinga rķk žrį eftir nśtķmanum. Ķ žvķ fólst aš fylgjast grannt meš breytingum ķ listalķfinu, menningunni, žjóšfélaginu og sišum fólks. Heimspekingar sżndu óhlutbundna mįlverkinu, nśtķmatónlist, leikhśsinu, reyfaranum, jazzi og kvikmyndum mjög mikinn įhuga og vildu tengja heimspekina viš žaš įhugaveršasta ķ heimi nśtķmans. Ennfremur sżndi hśn kynlķfi sterkan įhuga, fyrir nżjum lķfsmynstrum. Ķ gegnum allt žetta leitašist heimspekin viš aš tengja hugtakiš [sem er afurš og verkfęri heimspekinnar] viš hreyfingu formanna innan lista, samfélagsins og lķfsins. Meš žessari nśtķmavęšingu reyndi hśn aš komast nęr sköpun formanna meš nżjum hętti.2Badiou lķtur į sjįlfan sig sem einn sķšasta fulltrśa žessarar heimspekihefšar. Hśn sé m.ö.o. aš lķša undir lok. Ef žaš er žó eitthvaš sem sérkennir hann, sem gerir heimspeki hans öšruvķsi en heimspeki annarra sem hafa reynt aš fanga samtķmann, žį er žaš višleitni hans til žess aš leita aš lyklinum aš samręmdri gušlausri heimsmynd innan stęršfręšilegrar mengjafręši. Kenning hans er sś, aš mengjafręšin dugi okkur sem mįl yfir veruna sem slķka, ž.e. veruna įn eiginleika į borš viš efni eša anda sem viš notum til aš lżsa ešli hennar, og aš viš žurfum žess vegna ekki aš lķta į hana t.d. sem lķfveru, óskapnaš eša sem svo fjarlęgan veruleika aš ljóšiš eitt fįi brugšiš ljósi į hana.
Vera ...
Ef viš lķtum į žau heimspekiverk sem Badiou hefur sent frį sér undanfarin 20 įr mį skipta žeim ķ tvo meginflokka: ķ 2 stór rit sem geyma kjarna kenningarinnar og svo fjölda smęrri rita žar sem reynt er aš beita henni į ólķk sviš. Hugum aš grunnritunum tveimur:
Įriš 1988 kemur śt Vera og višburšur (eša atburšur, žaš er eitt vandamįliš viš kenninguna hvort um er aš ręša atburš eins og hvern annan eša sannkallašan višburš). Žeirri bók er einmitt ętlaš aš sżna fram į hvernig įfangar, sem hafa unnist innan stęršfręšilegrar mengjafręši į 20. öld, hafa fengiš okkur ķ hendur hugtök til žess aš lżsa į višeigandi hįtt breytingum og nżjungum į ólķkum svišum mannlķfsins. Ég neyšist hér til aš gerast mjög stuttoršur: 1. Žegar viš ręšum um žaš sem er sem slķkt og įn nokkurra eiginleika žį er višeigandi aš lżsa žvķ sem mengjum, mengjum sem geta innihaldiš önnur mengi og geta sjįlf veriš hluti af stęrri mengjum. En um leiš getur mengi aldrei haft sjįlft sig sem hluta af sjįlfu sér. 2. Viš skilgreinum įkvešinn fjölda mengja sem tiltekna einingu enda žótt žessi mengjafjöldi sé óendanlega uppskiptanlegur. Og ef viš gefum okkur aš eitthvert mengi sé heild alls žess sem er, žį getur žaš ekki innihaldiš sjįlft sig heldur veršur annaš mengi og stęrra aš innihalda žaš. 3. Ķ žessum abstrakt heimi mengja er žvķ ekkert sem meinar okkur aš halda įfram aš skipta hverju žeirra ķ óendanlega mörg mengi. Og aš sama skapi getum viš haldiš įfram aš hugsa nż mengi utan um žau sem viš höfum fyrir og žaš ķ žaš óendanlega.
Žetta kann aš viršast innantómt tal en ķ raun mį sjį hlišstęšu milli annars vegar kerfis žar sem śtilokaš er aš ręša um heildarmengi sem inniheldur ķ senn öll önnur mengi sem og sjįlft sig og hins vegar gušlausrar heimsmyndar. Veran er žessi mergš sem er óendanleg ķ bįšar įttir, ž.e. sem mį endalaust skipta upp og fella ķ önnur mengi. Žess vegna getur ekkert eitt mengi sett öll önnur mengi ķ eitthvert endanlegt samhengi. Heimsmynd mengjafręšinnar samręmist žvķ engan veginn hugmyndinni um skapara alls heimsins sem hefur įkvešinn įsetning meš sköpunarverki sķnu.
Biliš milli t.d. talnanna 2 og 3 er aš sama skapi óendanlegt: viš getum alltaf haldiš įfram aš teygja śr žvķ. Sjįiš bara į hvern hįtt talan pķ er óendanleg. Meš hlišstęšum hętti getur hugsunin leyft sér aš skilgreina veruleikann, teygt śr honum, ž.e. fundiš nżja vinkla į honum. Hlutleysi talnanna veldur žvķ sķšan, aš engin flokkun žeirra ķ tiltekin mengi telst vera nįttśrulegri en önnur og samręmist žaš žvķ žeirri frumspekilegu nafnhyggju sem Badiou bošar, ž.e. aš mengin eša hlutirnir ķ heiminum eigi sér ekkert óbreytanlegt ešli heldur megi endurskilgreina žį aš vild.
Žiš sjįiš kannski aš mengjafręšin ein og sér afsannar ekki tilvist gušs eša réttmęti hugmynda sem leišir af hugmyndinni um hann. Hugtök mengjafręšinnar og tengslin milli žeirra samsvara į hinn bóginn heimi įn gušs. Og žess vegna į mengjafręšin aš teljast vera višeigandi mįl fyrir samtķmann. Ég fę ekki séš aš meiru sé hér lofaš.
... og Višburšur
Lįtum žetta nęgja um fyrra hugtakiš ķ titli bókarinnar og snśum okkur aš višburšinum. Hér kemur ķ ljós aš endurskilgreining veruleikans ķ nż mengi er ekki žeir loftfimleikar sem hreint mengjafręšilegt tal gefur til kynna. Ķ efnisheimi okkar veitir veruleikinn mótstöšu.
Višburšur į vissulega ekki heima ķ hugtakakerfi mengjafręšinnar heldur gegnir hann žvķ hlutverki aš vera hvatinn aš žvķ aš nż mengi verša til og eldri mengi breytast. Hann birtist umfram allt sem undantekning frį reglunni og er hśn žį yfirleitt skammę en skilur žó eftir sig įkvešin ummerki, a.m.k. innra meš manni. Viš eigum yfir žetta żmis heiti: aš fyllast sannfęringu, snśast til trśar, fyllast eldmóši, öšlast fullvissu eša aš heillast af einhverju.3 Ķ žessu felst, aš viš upplifum višburšinn sem sannindi sem gera samhengiš eša mengiš sem hann stangast į viš oftar en ekki aš hįlfsannleika. Eftir aš hafa oršiš vitni aš slķkum višburši veršur žaš įlitamįl hvort rétt sé aš lķta įframhald hins sama sömu augum og įšur. (Žaš er raunar svolķtiš sérstakt hversu mörg trśarleg stef er aš finnan innan žessarar meintu gušlausu heimsmyndar.) Žaš sem breytist viš slķkan sanninda-atburš er aš upp kemur spurningin hvort reyna eigi aš breyta veruleikanum endurskilgreina mengiš žannig aš sannindin sem stangast į viš hann verši gjaldgeng innan hans. Slķk endurskilgreining hefst meš žvķ aš vitniš aš atburšinum įkvešur aš sżna bošskap hans, eins og hann skilur hann, ž.e. sannindunum, trśmennsku og eftirfylgni (ķ einu orši fidelité), hann įkvešur svo aš segja aš verša kallinu trśr. Sķšan hefst, meš żmiskonar tilraunamennsku, löng ganga viš aš finna mįlstašnum réttan farveg og vinna honum fylgi. Žaš sem ręšur žó śrslitum ķ žessu uppgjöri viš hiš vištekna er einfaldlega hvort ašstęšur séu įkjósanlegar: tilviljanakennd gęfa. Žetta ferli er žvķ oftar en ekki barįtta sérvitrings eša kverślanta fyrir žvķ aš sannindin sem hann skilur sem slķk verši višurkennd. Žegar slķku takmarki er nįš hefur žaš gerst sem heitir vitundarvakning į ķslensku: allt ķ einu įtta allir sig į žvķ aš eitthvaš sé sjįlfsagt sem var žaš ekki fyrir. Žaš er meš žvķ aš framkvęma žetta allt sem barįttumašurinn hefur gerst sśbjekt eša virkur gerandi.
Žetta er semsé annar valkosturinn. Hinn valkosturinn sem manni bżšst, ķ kjölfar sanninda-atburšarins, er aš lįta žetta allt ógert og verša žvķ ekki aš virkum geranda heldur hluti af hinni óvirku veru.
Aš sögn Badiou eru žau sviš mannlegs veruleika žar sem žetta ferli getur įtt sér staš fjögur (alltént vitum viš ekki um fleiri): vķsindi, stjórnmįl, įst og listir. Sem fyrr segir eru sannindin ašeins tįkn sem birtast um stund į einhverju žessara sviša og hverfa svo. Žaš er žvķ varasamt aš reyna aš žvinga žau til žess aš dvelja eša reyna aš višhalda įstandi atburšarins. Įstarblossinn er bara ... blossi: hann getur gjörbylt lķfi manns og samskiptum viš annaš fólk. Og žį sżnir hann hversu fallvölt žau samskipti öll voru. En žaš er ekki hęgt aš višhalda honum sem slķkum (nema yfirleitt meš skelfilegum afleišingum) heldur veršur aš finna honum farveg og breyta lķfinu til samręmis viš žau sannindi sem hann er.
Aš lifa ekki eins og skepna
Žaš var sķšan ķ vor, eša 18 įrum į eftir Veru og višburši, sem aš framhaldiš kom śt, Rökfręši heimanna. Ķ raun leggur sś bók žó fremur grunninn aš Veru og višburši eša reynir aš sżna betur fram į aš kenningin fljóti ekki ķ lausu lofti heldur aš hśn eigi sér samsvörun ķ veruleikaskilningi okkar. Hér er žvķ reynt aš laga efnishyggjuna betur aš mįli mengjafręšinnar meš kenningu um hluti, tengsl milli hluta, lķkama hins virka geranda o.fl.
Einnig mį hér finna skema um hvernig afstašan eša hin rökfręšilega breyta til sannindanna getur veriš mismunandi. Ķ kjölfar uppgötvunar hins virka geranda og trśmennsku hans viš sannindin geta annars vegar risiš upp raddir śrtölumanna: žeir segja t.d. aš vegurinn til helvķtis sé varšašur fögrum fyrirętlunum, besta ašferšin til žess aš nį einhverju fram sé žvķ aš berjast ekki fyrir žvķ heldur leyfa žvķ aš skila sér į endanum; žeir taka m.ö.o. atburšinn ekki alvarlega. Hins vegar er einnig hęgt aš berjast gegn atburšinum (einmitt vegna žess aš mašur tekur hann alvarlega sem hęttu) og žį ķ nafni endanlegs sannleika į borš viš Guš, rķkiš eša kynžįttinn, ķ žeim tilgangi aš halda ķ tķma sem er ķ raun lišinn og hafna breytingum, en žaš er mįlstašur gervisanninda. Aš ętla sér aš endurreisa 1000 įra gullöld kalķfatsins (sem aldrei var) ķ nafni vilja Gušs er dęmi sem Badiou nefnir ķ žessu sambandi: markmišiš meš pólitķskri bókstafstrś er nefnilega aš koma ķ veg fyrir žį frelsandi pólitķk sem tķmarnir kalla eftir. En jafnvel žegar sannindi hafa veriš kęfš meš valdi er ekki öll von śti: vissulega upplifum viš hugsjónir sem sannindi en žau eru einnig žaš varanlegasta sem mašurinn bżr til, hlutlęg og ķ einhverjum skilningi algild og eilķf sannindi. Žau eru žvķ sś sköpun sem mašurinn er fęr um og hans eina hlutdeild ķ eilķfšinni.
Žessi ašgreining ķ mismunandi afstöšu til sannindanna myndar žį sišfręši aš lķf, sem helgaš er barįttunni fyrir sannindum sem mašur uppgötvar, sé veršugra en annars konar lķferni. Žaš sem greinir manninn frį dżrum er einmitt žessi hęfileiki til žess aš koma auga į hugsjónir sem hęgt er aš lifa fyrir. Aš hafna kalli sannindanna ķ hvķvetna er žvķ aš lifa eins og skepna.4 Žessi sišfręšikenning felst einfaldlega ķ žvķ aš vera trśr sannindunum en hvorki afneita žeim né vinna gegn žeim. Meš žessu segist Badiou vera aš lżsa yfir strķši į hendur rķkjandi heimsmynd og lķfsvišhorfum og tefla gegn henni žeirri sżn sem viršir sannindin sem blasa viš okkur. Gegn rķkjandi afstęšishyggju, sem gerir ekki rįš fyrir fleiru ķ heiminum en ašeins hlutum og mismunandi oršum yfir žį, heldur Badiou žvķ fram aš til višbótar viš hluti og orš séu einnig til algild sannindi.
Sś lżšręšislega (eša vestręna) efnishyggja sem drottnar į okkar tķmum birtist ķ slagoršum į borš viš hógvęrš, hópvinna, brotakenndur, endanleiki, viršing fyrir Hinum, sišfręši, sjįlfstjįning, jafnvęgi, pragmatismi eša menningarheimar.5 Hśn sżnir einungis žeim skošunum frjįlslyndi sitt sem višurkenna endalok allrar hugmyndafręši og fyrirlķtur žvķ alla višleitni til žess aš skapa nżjan veruleika į žeirri forsendu aš slķku fylgi įvallt ofbeldi. Žessi nśtķma efahyggja žolir žaš ekki žegar menn hefja sig yfir stund og staš, yfir eigiš afstęši, og tala ķ nafni hins algilda. Fyrirmęli hennar til okkar eru žvķ: Lifiš įn hugsjóna! Žessi meinta mannhyggja tekur hins vegar ekki tillit til žess eina sem greinir manninn aš frį dżrum og gerir hann žess vegna aš žvķ vonarsnauša dżri sem finnur sér engan annan tilgang en ķ neyslunni. Hśn umber meš öšrum oršum ekkert annaš en eigiš innihaldsleysi.6
Vissulega er skiljanlegt aš fólk sé žreytt į ķdeólógķum sķšastlišinna tveggja alda ķ ljósi žeirra fjöldamorša sem voru framin ķ nafni žeirra. Hugmyndin um aš fylkja sér į bak viš sterka hugsjón viršist varhugaverš og žingręšislegt aušręši, meš sķnum tęknilegu lausnum til aš halda vélinni gangandi, vera žaš eina sem geti bjargaš okkur frį frekari hörmungum. Er Badiou žį öfgasinnašur ķ skošunum ef hann telur žetta žjóšfélagskerfi kśgandi og ómennskt, žar eš žaš gerir okkur aš dżrum? Žeirri įsökun hefur hann alloft svaraš og meš einna eftirminnilegustum hętti ķ nżśtkominni fyrirlestraröš sem nefnist Öldin: ef 19. öldin er fyrir okkur ķ dag tķmi draumsżna um hinn nżja mann, sem brżtur af sér klafa hefšarinnar og mótar sig eftir kröfum skynseminnar, žį birtist 20. öldin okkur sem tķmi óžreyjufullra, ef ekki beinlķnis örvęntingarfullra, tilrauna til žess aš hrinda slķkum įformum ķ framkvęmd.
Aš breyta manninum ķ dżpsta ešli sķnu var byltingarkennt įform, og eflaust misrįšiš. En nś er žetta oršiš aš vķsindalegu, kannski ašeins tęknilegu, vandamįli. ... Hiš undarlega er aš žótt... enginn kęri ķ dag sig um aš skapa hinn pólitķskt nżja mann og žess er alls stašar krafist aš viš höldum ķ hinn gamla mann, jafnvel ķ öll dżr sem eru ķ śtrżmingarhęttu eša ķ hinn gamla maķs, žį er žaš einmitt ķ dag, fyrir tilstilli erfšafręšinnar, sem menn gera sig lķklega til aš breyta tegundinni mašur. Erfšafręšin er žó algjörlega ópólitķsk ... hśn er ekki hugsun, ķ mesta lagi tękni. ... Ķ dagblöšum fręšumst viš um aš viš munum ķ framtķšinni geta gengiš meš 5 fętur eša oršiš ódaušleg. Svo mun og verša, og einmitt vegna žess aš engin įform (projet) eru uppi um žaš mun žetta gerast af sjįlfu sér. Trśiš mér, spurningunni um hvaš viš eigum aš gera viš žessa tęknikunnįttu munu smešjulegar sišanefndir ekki svara. Žess ķ staš žarf einhverja įętlun, pólitķsk įform sem eru stórfengleg, hetjuleg og ofsafengin. En žar eš engin slķk įform eru uppi er svariš viš spurningunni augljóst: žessi kunnįtta veršur nżtt ķ žeim tilgangi aš hagnast į henni.7Fyrir hvaša sannindum į sviši stjórnmįla vill Badiou žį berjast? Žau eru greinilega ekki nż af nįlinni: fyrir jafnrétti allra og gegn tilhneigingum til žess aš skapa ójafnrétti, s.s. meš erfšatękninni. Žaš er žvķ ljóst, aš sannindi sem hreyfa viš manni žurfa ekki aš vera sjaldheyrš uppgötvun, einhver algjör nżjung. Enn fremur skiptir litlu mįli aš sannindi ķ dag geti mér virst vera oršin śrelt į morgun. Ef žau eru lifandi fyrir mér hér og nś, žį er ekkert annaš en heigulshįttur aš nota slķk rök sem afsökun fyrir ašgeršarleysi. (En ef sannindi gęrdagsins eru hins vegar śrelt fyrir okkur ķ dag žį er žaš vitaskuld óheišarlegt ef ekki hęttulegt aš lįta sem žau séu enn ķ gildi.)
Og hvernig birtist barįtta Badious fyrir žessum sannindum? Meš žvķ aš taka žįtt ķ ašgeršum Stjórnmįlasamtakanna (Organisation politique8), eins og žau heita. Félagar ķ žeim segjast męta einfaldlega žangaš sem žeim finnst aš hlutirnir séu aš gerast eša višburšur aš eiga sér staš og gera žaš sem žeir telja žar gerlegt (sem er yfirleitt aš dreifa pólitķskum įróšri) en snišganga flokkastjórnmįl aš öllu leyti. Til žess aš stunda sannkallaša pólitķk berjast žeir umfram allt fyrir hagsmunum žeirra sem eiga formlega ekki aš vera til innan kerfisins en gegna žó sķnu hlutverki innan žess, ž.e. einkum fyrir hagsmunum ólöglegra innflytjenda.9 Kjörorš Stjórnmįlasamtakanna ķ žessum mįlum hljóma vissulega fjarstęšukennd: Allir sem eru žegar hér teljast lķka vera héšan, ž.e. allir į landinu eiga sömu mešhöndlun skiliš.10 Kannski įttuš žiš von į einhverju meiru. Ég held žó aš ég eftirlįti ykkur aš gagnrżna žessa leiš śt frį pólitķsku raunsęi og komi mér aš heimspekilegri gagnrżni į hugtakiš sannindi. Žaš verš ég žó aš gera į stikkoršakenndan hįtt.
Er vit ķ sannindum?
1. Badiou ręšir um raunveruleg sannindi og óraunveruleg: En hvernig žekkir mašur žau ķ sundur? Žetta er lykilspurning til žess aš vita hvort mašur eigi ķ barįttu fyrir framsękin eša afturhaldssöm öfl. Algildiš er vissulega höfušmęlikvaršinn en hann gagnast heldur takmarkaš ķ listum og einkalķfinu. Žaš er erfitt aš sjį hvernig sį męlikvarši geti yfirhöfuš birst žar. Ég hef ekki nįš aš kynna mér nógu vel hvaša ašrir męlikvaršar eiga aš gilda innan žessara sviša og verš žvķ aš lįta žessari spurningu ósvaraš. Engu aš sķšur viršast mér dęmin sem hann nefnir um sannindi į žessum svišum umfram allt bera svip gildismats žess hóps sem viš getum ķ fljótheitum og meš nokkurri ónįkvęmni nefnt menntamenn af 68-kynslóšinni: vinstri róttękni ķ stjórnmįlum, hin erótķska įst sem ęšri gęši en hjónabandiš, framśrstefna ķ listum og trśin į aš vķsindin geti slitiš sig laus undan hefšinni. Eins mikil sannindi og žessi stefna mun hafa veriš į žeim tķma žegar hśn kom fram žį teljum viš flest hana aš einhverju leyti śrelta ķ dag og aš fólk hafi komist aš öšrum sannindum ķ millitķšinni og žaš oftar en einu sinni.
2. Meš žvķ setja fram slķkan męlikvarša er Badiou aš gefa til kynna aš til sé magnbundinn męlikvarši į sannindi: aš einhver žeirra séu 100% višburšir en önnur bara 45 eša rétt 12% (og žvķ ašeins lķtiš eitt įhugaveršir atburšir). Žaš er eitthvaš óęskilegt viš slķkt stigveldi: męlikvaršinn į raunveruleg sannindi žarf vissulega aš vera žaš hįr aš ekki nęgi aš lżsa žvķ einungis yfir aš nżjasta ljóšiš sem mašur hafi samiš sé ekkert minna en nż sannindi. Veltiš hins vegar fyrir ykkur manneskju sem starfar sleitulaust og af hugsjón innan stjórnmįlaflokks en finnst hann aldrei stunda alvöru pólitķk af žvķ slķkt er višburšur sem gerist bara ķ undantekningartilfellum. Eša hvernig lķf sömu manneskju breytist aš öllu leyti į ytra borši eftir aš hśn kynnist öšrum einstaklingi atburšur sem hśn veit žó ekki hvort uppfylli öll skilyrši til žess aš teljast raunverulegur višburšur? Er eitthvert vit ķ slķkum męlikvarša?
3. Žegar viš skošum žróun vķsinda, stjórnmįla og lista eša eigin einkalķfs, er kenning Badious žį endilega įhugaveršasta sjónarhorniš? Yrši slķk lżsing į henni ekki bżsna einsleit frįsögn? Ef svo er, er žį ekki žaš sem gerist ķ veröldinni margbrotnara og flóknara en žessi kenning og hśn žvķ of einsleit, ef ekki beinlķnis yfirboršskennd? Og er žetta virkilega įhugaveršasti lķfsmįti sem hugsast getur? Ég er ekki einu sinni viss um aš Badiou lķti į sišfręši sķna sem uppskrift aš hamingjusömu lķfi. Ķ raun er slagorš hans: Lifšu lķfi sem tekur hvorki of mikiš tillit til žķn né til annarra heldur lifšu ķ žįgu hugsjónarinnar. Lķf žitt mun žį hafa veriš žess virši! Ég segi fyrir mķna parta: žaš er viss fegurš ķ žessu.
4. Eitt aš lokum. Samkvęmt Badiou žarf hinn virki og trśi gerandi ekki naušsynlega aš vera einstaklingur ķ strķši viš kerfiš heldur getur hann einnig birst ķ heilli hreyfingu eša röš listaverka eša fręšikenninga sem eru ķ strķši viš kerfiš. Um leiš neitar hann žvķ aš ašeins fįum śtvöldum hlotnist aš heyra kalliš og aš speki hans sé žvķ einungis fyrir fįa śtvalda. Viš lifum į mörgum svišum og innan ólķkra kerfa eša heima į sama tķma. Hverjum og einum hlżtur aš veitast tękifęri til žess aš hefja sig upp śr dżrslegri tilveru sinni. En fyrst sannindin sem mašur skapar eru ekki til fyrirfram, žrįtt fyrir eilķfš žeirra, er žess nokkuš aš vęnta aš žau myndi sjįlf mótsagnalaust kerfi? Hvaš ętti aš tryggja ķ gušlausri veröld aš ekki verši įfram ķ gangi ólķk en jafnrétthį sjónarmiš sem engin leiš er aš skera śr um hver séu réttust, nema aš einhverju leyti meš rökręšu og ķ ljósi reynslunnar? Žaš viršist žvķ blasa viš aš heimspekin sem Badiou bżšur okkur upp į sé ekki leišin til neins algilds sannleika eša til endaloka alls žess sem tķškast aš kenna viš póst-módernisma, heldur lżsir hśn veröld mótsagnakenndra sanninda eša hugsjóna sem leyfir žó vķgreifum sérvitringum og kverślöntum aš męla ķ nafni alls mannkyns.
1. Flutt į Hugvķsindažingi 4. nóvember 2006 ķ mįlstofunni Hlašborš um sannleikann, upplżsingu og guš.
2. A. Badiou: Panorama de la philosophie franēaise contemporaine, in: New Left Review - September/October 2005. Sótt af http://www.lacan.com/badfrench.htm 27. okt. 2006.
3. A. Badiou: Lźtre et lévénement, Paris 1988, bls. 364.
4. Rétturinn til lķfs telst žess vegna ekki vera réttnefnd mannréttindi žvķ aš hann hiršir ekki um žetta sérkenni mannverunnar. Rétturinn til lķfs telst til dżraverndunarsjónarmiša eša lķfverndunarsjónarmiša sem sķšan er beint aš tegundinni mašur. Žaš er a.m.k athyglisvert aš į sama tķma og mannréttindi eru farin aš teljast mikilvęgari en fullveldi rķkja um innanrķkismįl sķn (sem er skrautyrši yfir meintan rétt žeirra til aš brjóta į eigin žegnum) žį gengur ę verr aš skżra hvers vegna dżr (og žess vegna allt lķf sem finnur til) hafa ekki sambęrileg réttindi. Nżlega mun Spįnaržing hafa samžykkt aš ęšri spendżr hefšu sérstök réttindi sambęrileg Barnaverndarlögum.
5. A. Badiou: Logique des mondes, Paris 2006, bls. 16-17.
6. Sama rit, bls. 532-537.
7. A. Badiou: Le sičcle, Paris 2005, bls. 20-22.
8. Heimasķša žeirra er orgapoli.net.
9. Žessi samfélagshópur ķ Frakklandi kom heimsbyggšinni allt ķ einu fyrir sjónir į sķšasta vetri žegar heilu fjölskyldurnar brunnu lifandi inni meš stuttu millibili ķ yfirfylltu og ólöglegu hśsnęši ķ Parķs.
10. Žaš žarf ekki aš sżna fram į žaš ķ löngu mįli aš ef žessari stefnu vęri framfylgt ķ rķkari rķkjum heimsins yrši žaš hvatning fyrir fjölda manns til žess aš setjast aš ķ rķkari löndum, žar stefnan vęri viš lżši, uns kerfiš hryndi. En um leiš mį spyrja hvort nśgildandi męlikvaršar ķ žessum mįlum (og žį eigum viš ekki viš innflutning į vinnuafli) séu ekki lķka fjarstęšukenndir. Paul Nyrup Rasmussen, fyrrum forsętisrįšherra Danmerkur, var ekki lengi aš žagga nišur ķ žróunarmįlarįšherra sķnum žegar sś lżsti žvķ yfir aš fįrįnlegt vęri af dönskum stjórnvöldum aš telja pólitķska flóttamenn įvallt eiga forgang yfir efnahagslegt flóttafólk. Mįliš er viškvęmt, hįlfgert tabś, enda um grundvallaratriši aš ręša. Ef eitthvaš er viršast ę fleiri Evrópužjóšir hafa žį stefnu aš gera pólitķskum flóttamönnum erfišara fyrir aš hljóta landvistarleyfi.
Egill Arnarson