14. maí 2008 14:24
Rómantísk eining og lokuð herbergi
Fyrir röskum mánuði síðan skrifuðu undirrituð grein sem birtist í Stúdentablaðinu undir titlinum „Faglegar ráðningar, allir mega sækja um“. Í greininni gagnrýndum við þá starfshætti Stúdentaráðs Háskóla Íslands að framkvæmdastjóri ráðsins skuli vera ráðinn á pólitískum forsendum þrátt fyrir að lögin kveði skýrt á um faglegar ráðningar. Tilefni greinarinnar var viðtal við nýkjörinn formann Stúdentaráðs, Björgu Magnúsdóttur, en þar hélt hún því aðspurð fram að ráðning framkvæmdastjóra væri faglega gerð. Gagnrýni okkar beindist einkum að slíkum aumum tilraunum til yfirvarps, frekar en pólitískri ráðningu í viðkomandi stöðu. Við munum ekki fara nánar út í efni fyrri greinarinnar hér, en vísum á aprílblað Stúdentablaðsins 2008.
Í síðasta eintaki Stúdentablaðsins á þessum vetri svarar fyrrnefndur formaður Stúdentaráðs, Björg Magnúsdóttir, okkur með annarri grein sem ber titilinn „Faglegar ráðningar. Taka tvö“ (engin mynd var með greininni). Þar tekur hún í raun undir með okkur um flest atriði, það er helst að hún finni að því að við höfum tjáð okkur á „yfirgengilega kómískan og kaldhæðnislegan máta“. Hún viðurkennir fúslega að framkvæmdastjóri Stúdentaráðs sé valinn úr þeirri fylkingu sem fer með meirihluta í ráðinu hverju sinni en bendir á að undanfarin ár hafi enginn sótt um stöðu framkvæmdastjóra sem ekki hafi verið á framboðslista annað hvort Röskvu eða Vöku og þegar málin standi svo sé hagsmunum Stúdentaráðs best borgið ef ráðinn er einhver sem á auðvelt með að vinna með ráðandi fylkingu, það er að segja, einhver sem tilheyrir þessari sömu fylkingu. Ráðningin sé því gerð á faglegum forsendum, en aðstæður geri hana „sögulega séð að hluta til pólitíska þó það komi ekki fram í lögum heldur venjum“.
Ráðning framkvæmdastjóra Stúdentaráðs, samkvæmt Björgu, er því bæði fagleg og pólitísk í senn, enda kosningabarátta fylkinganna tveggja svo hatrömm og hugmyndir þeirra um hagsmunamál stúdenta svo gjörólíkar að ráðinn framkvæmdastjóri Stúdentaráðs hlýtur beinlínis að vera úr hópi þeirra sem hafa meirihluta í ráðinu. (Fyrir þá sem vilja kynna sér þetta ginnungagap á milli stefnu fylkinganna er bent á http://roskva.olafura.com/malefnaskra og http://www.vaka.hi.is, sjá Baráttan og Málefni Vöku).
Þrátt fyrir þetta hentuga fyrirkomulag þar sem pólitík og hagsmunir heildarinnar renna ljúflega í sama farveginum eru uppi hugmyndir í Stúdentaráði um umbætur á framkvæmdastjórastöðunni þar sem gert er ráð fyrir hærri launum og lengra ráðningartímabili, en það mun augljóslega auðvelda raunverulega faglega ráðningu, eins og Björg bendir réttilega á. Hún svarar að vísu ekki þeirri gagnrýni okkar að áður en staða framkvæmdastjóra er einu sinni auglýst sé búið að ákveða hver muni gegna henni, og sníða auglýsinguna að þörfum og hæfni viðkomandi. Hún lætur þess heldur ekki getið að vissulega hafi fleiri sótt um starf framkvæmdastjóra undanfarin ár en fólk af framboðslistum Vöku og Röskvu, en dregið umsóknir sínar snarlega til baka þegar þeir voru upplýstir um launakjör framkvæmdastjórans. Að öðru leyti virðist Björg sammála okkur í meginatriðum, eins og hún tekur raunar fram í lok greinar sinnar, og bætir við: „Og er þetta þá ekki samþykkt, staðfest og útrætt?“
Á teppinu
Undir venjulegum kringumstæðum hefðum við ekki hirt um að halda þessum orðaskiptum áfram. Okkur tókst ætlunarverk okkar, að vekja athygli á þessum tvískinnungi í ráðningarmálum Stúdentaráðs sem allir kunnugir vissu af en fáir gerðu athugasemdir við, og fengum nær eingöngu jákvæð viðbrögð frá þátttakendum og áhugafólki um stúdentapólitíkina í HÍ. Það er ekki víst að margir utan þess hóps hafi lyft brúnum, en það verður bara að hafa það. Hins vegar kallar Björg Magnúsdóttir í svargrein sinni eftir sem bestum og skýrustum upplýsingum um starf og stefnu Stúdentaráðs (sem henni þótti við hafa vanrækt í viðleitni okkar að rífa niður starf ráðsins) og því viljum við leggja henni lið við að fræða stúdenta um starfshætti forystusauða ráðsins.
Tveimur dögum eftir að gagnrýni okkar birtist í aprílblaði Stúdentablaðsins var annað okkar tekið á teppið á skrifstofu Stúdentaráðs, þar sem Björg Magnúsdóttir og nýráðinn framkvæmdastjóri, Pétur Markan, sem er meðlimur í Röskvu, hreyfingunni sem um þessar mundir fer með meirihluta í Stúdentaráði, lásu okkur pistilinn. Inntakið í því sem skötuhjúin vildu koma á framfæri við okkur var þetta: Það að meðlimir Röskvu gagnrýni starf Stúdentaráðs opinberlega brýtur gegn þeirri „rómantísku einingu“ (orðrétt) sem ætti að ríkja innan fylkingarinnar. Þar sem þið eruð meðlimir í Röskvu er gagnrýni ykkar innanhússmál og hefði átt að vera rædd í „lokuðu herbergi“ (aftur orðrétt) en ekki fyrir allra augum í Stúdentablaðinu. Jafnframt var það rangt af Atla Bollasyni, ritstjóra Stúdentablaðsins, að birta greinina án þess einu sinni að láta formann og framkvæmdastjóra vita af henni, enda er hann líka meðlimur í Röskvu.
Hljóma þessi vinnubrögð kunnuglega?
Sennilega var þessum orðaskiptum á skrifstofu Stúdentaráðs ekki ætlað að birtast opinberlega, en í grein sinni í Stúdentablaðinu kallaði Björg Magnúsdóttir eftir opinni og upplýstri umræðu um störf ráðsins. Við sjáum okkur því ekki annað fært en að svara kallinu, einkum þar sem það hlýtur að heyra til tíðinda að formaður og framkvæmdastjóri Stúdentaráðs Háskóla Íslands skuli á einu bretti fordæma opinbera gagnrýni á störf ráðsins og mæla með ritskoðaðri fjölmiðlun – og það þó formaðurinn hafi þar til fyrir skemmstu starfað á einum af stærstu fjölmiðlum landsins.
Ekki samþykkt. Ekki staðfest. Ekki útrætt.
Í fyrri grein okkar nefndum við almennt áhugaleysi stúdenta við Háskóla Íslands á störfum Stúdentaráðs, en aðeins 30% þeirra sjá ástæðu til að taka þátt í árlegum kosningum til ráðsins. Jafnvel þótt tekið sé tillit til fjarnema, brottfallinna og annarra sem taka lítinn þátt í háskólalífinu, er þetta dapurlega lágt hlutfall. Því á stúdentapólítikin það til að vera lokaður og einangraður heimur. Þó eru margir sem þar taka þátt mikið gáfu- og dugnaðarfólk sem vinnur af heilum hug að hagsmunamálum stúdenta. Einmitt þess vegna er ástæðulaust að nota litla þátttöku hins almenna stúdents í stúdentapólitíkinni sem afsökun fyrir því að láta vond og ófagleg vinnubrögð óátalin. Og einmitt þess vegna eru málin ekki „samþykkt, staðfest og útrædd“ bara vegna þess að formaður og framkvæmdastjóri Stúdentaráðs kjósa að ræða óþægileg málefni í lokuðum herbergjum, innmúruð í hina rómantísku pólitísku einingu.
Jón Örn Loðmfjörð og Kristín Svava Tómasdóttir